استخوانها اسکلت خاموش زندگی ما هستند؛ تا وقتی سالماند حتی به وجودشان فکر نمیکنیم، اما لحظهای که یک استخوان کوچک بشکند، تازه میفهمیم چقدر به آنها وابستهایم. آنچه کمتر کسی میداند این است که استخوان بافت زندهای است که در تمام عمر مدام ساخته و تجزیه میشود. حدود نود درصد توده استخوانی ما تا پایان دهه سوم زندگی ساخته میشود و پس از آن، این ذخیره ارزشمند بهتدریج شروع به کاهش میکند. به همین دلیل آگاهی از روند کاهش تراکم استخوان بعد از ۳۰ سالگی و آموختن راههای پیشگیری از آن، یکی از مهمترین سرمایهگذاریهایی است که هر فرد میتواند برای سلامت آینده خود انجام دهد.
در این مقاله جامع، به زبانی ساده اما دقیق بررسی میکنیم که چرا استخوانها با افزایش سن ضعیف میشوند، پوکی استخوان چیست و چرا آن را بیماری خاموش مینامند، چه مواد مغذی و چه نوع ورزشی برای استخوانها مفید است، چرا سلامت استخوان از کودکی اهمیت دارد و در نهایت چه عادتهایی باید کنار بگذاریم و چه اقداماتی برای درمان انجام دهیم. اگر میخواهید در سالمندی هم راه بروید، بنشینید، بلند شوید و زندگی مستقلی داشته باشید، این راهنما برای شماست.
چرا تراکم استخوان با افزایش سن کاهش مییابد؟
در ادامه روند طبیعی رشد، از حدود سیسالگی توازن میان سلولهای سازنده و تجزیهکننده استخوان برعکس میشود و بدن سالانه بخشی از ذخیرهٔ استخوانی خود را از دست میدهد. در زنان، این روند پس از یائسگی با افت استروژن شتاب میگیرد؛ برخی زنان در پنج تا ده سال نخست تا بیست درصد توده استخوانی خود را از دست میدهند. در مردان نیز کاهش تدریجی تستوسترون همین مسیر را، اما آرامتر، طی میکند.
عواملی مانند ژنتیک، تغذیه، تحرک، وزن بدن و مصرف برخی داروها (بهویژه کورتیکواستروئیدها) سرعت این روند را تعیین میکنند. هرچه ذخیرهٔ استخوانی در جوانی بیشتر باشد، رسیدن به مرز خطر در سالمندی دیرتر اتفاق میافتد؛ به همین دلیل پیشگیری از پوکی استخوان یک پروژهٔ تمامعمر است، نه فقط دغدغهٔ سالمندی.
پوکی استخوان؛ بیماری خاموشی که علائم ندارد
پوکی استخوان یا استئوپروز، حالتی است که در آن تراکم مواد معدنی استخوان به زیر حد نرمال میرسد و ساختار داخلی استخوان (که شبیه لانه زنبور است) متخلخل و شکننده میشود. در این حالت استخوان همچنان شکل طبیعی خود را دارد، اما مانند تیرک چوبی موریانهخورده، از درون ضعیف شده است؛ بهطوریکه ضربههای کوچکی که سالها بیخطر بودند، اکنون میتوانند باعث شکستگی شوند.
خطرناکترین ویژگی پوکی استخوان بیعلامت بودن آن است. بیمار هیچ دردی، هیچ ضعفی و هیچ نشانهای احساس نمیکند تا اینکه اولین شکستگی رخ دهد؛ شکستگیای که معمولاً در مهرههای ستون فقرات، گردن ران (فمور) یا مچ دست اتفاق میافتد. شکستگی گردن ران در سالمندان بهویژه مهلک است: بخش قابلتوجهی از این بیماران بهدلیل عوارض جراحی، زمینگیر شدن و زخم بستر در سال اول پس از شکستگی فوت میکنند و بسیاری از بازماندگان هرگز به استقلال حرکتی قبلی باز نمیگردند.
چه کسانی در معرض خطر بیشتری هستند؟
- زنان، بهویژه پس از یائسگی و کسانی که یائسگی زودرس (قبل از ۴۵ سالگی) داشتهاند
- افراد دارای سابقه خانوادگی شکستگی گردن ران یا پوکی استخوان
- افراد لاغر با شاخص توده بدنی پایین
- سیگاریها و مصرفکنندگان زیاد الکل و کافئین
- افراد کمتحرک یا کسانی که بهمدت طولانی بیحرکت بودهاند
- مصرفکنندگان بلندمدت کورتیکواستروئید، برخی داروهای ضدتشنج و بازدارندههای پمپ پروتون
- افراد مبتلا به بیماریهای تیروئیدی، سلیاک، روماتیسم مفصلی و کمبود ویتامین D
نکته: تنها راه شناخت وضعیت واقعی استخوانها، انجام آزمون تراکم استخوان (دنسیتومتری) است و نباید منتظر علائم پوکی استخوان بمانید.
کلسیم، ویتامین D و نقش سایر مواد معدنی در سلامت استخوان
هیچ دارویی جای تغذیه درست را نمیگیرد. استخوان از حدود ۷۰ درصد مواد معدنی تشکیل شده که عمده آن کلسیم است و برای جذب، ساختن و نگهداشتن این مواد معدنی، به مجموعهای از ریزمغذیها و ویتامینها نیاز دارد.
کلسیم؛ آجر ساختمان استخوان
بزرگسالان روزانه به حدود ۱۰۰۰ میلیگرم کلسیم نیاز دارند و این مقدار در زنان بالای ۵۰ سال و مردان بالای ۷۰ سال به ۱۲۰۰ میلیگرم میرسد. بهترین منابع آن شیر و لبنیات کمچرب، ماست، پنیر، کشک، کنجد و ارده، بادام، برگهای سبز تیره مانند کلم و اسفناج، و ماهیهای کنسروی با استخوان مانند ساردین هستند. اگر مصرف لبنیات محدود است، مکمل کلسیم زیر نظر پزشک میتواند کمبود را جبران کند؛ اما دوز روزانه مکمل نباید از ۵۰۰ تا ۶۰۰ میلیگرم در هر وعده بیشتر باشد، چون جذب آن محدود میشود.
ویتامین D؛ کلید جذب کلسیم
حتی اگر کلسیم کافی مصرف کنید، بدون ویتامین D بدن قادر به جذب آن از روده نیست. کمبود ویتامین D بسیار شایع است. بهترین و ارزانترین منبع، نور مستقیم آفتاب است: قرار گرفتن صورت و ساعدها در معرض آفتاب، دو تا سه بار در هفته، ده تا سی دقیقه، نیاز بدن را تا حد زیادی تأمین میکند. منابع غذایی آن کمشمارند (ماهیهای چرب مانند سالمون و قزلآلا، زرده تخممرغ، قارچ) و در موارد کمبود شدید، مصرف مکمل طبق دستور پزشک ضروری است.
نقش منیزیم؛ ماده معدنی فراموششده
بسیاری از افراد کلسیم و ویتامین D کافی مصرف میکنند، اما استخوانهایشان همچنان ضعیف میماند؛ یکی از دلایل مهم، نادیده گرفتن سایر مواد معدنی است. منیزیم نقشی حیاتی در ساخت بلورهای استخوانی، تنظیم هورمون پاراتیروئید و فعالسازی ویتامین D دارد و حدود شصت درصد ذخیره آن در استخوانها قرار دارد. مطالعه مفصل درباره نقش منیزیم در سلامت استخوان نشان میدهد که دریافت بالاتر منیزیم با تراکم استخوانی بالاتر و کاهش خطر شکستگی همراه است. منابع غذایی سرشار از منیزیم شامل مغزها و دانهها (بادام، تخمه کدو، کنجد)، حبوبات، غلات کامل، برگهای سبز تیره و شکلات تلخ هستند. بهعلاوه، ویتامین K2، فسفر، روی و پروتئین کافی نیز در معماری استخوان سهم دارند.
رژیم غذایی روزانه برای استخوانهای قوی
دانستن فهرست مواد مغذی کافی نیست؛ باید بدانیم این مواد را چگونه در برنامه روزانه بگنجانیم. یک رژیم غذایی دوستدار استخوان، رژیمی است که در آن:
- روزانه دو تا سه واحد لبنیات کمچرب قرار بگیرد: یک لیوان شیر، یک ظرف ماست و یک تکه پنیر، بیش از نیمی از نیاز کلسیم روزانه را تأمین میکند. حبوبات هفتهای چند بار در منو باشند: عدس، لوبیا و نخود، هم منبع خوب کلسیم و منیزیماند و هم پروتئین گیاهی فراهم میکنند.
- یک مشت مغز و دانه روزانه مصرف شود: بادام، کنجد، تخمه کدو و آفتابگردان منابع عالی منیزیم و کلسیم هستند. یک قاشق غذاخوری ارده یا کنجد آسیابشده روی غذا، افزودنی کمهزینه و پرخاصیت است.
- ماهی چرب هفتهای دو بار سرو شود تا هم ویتامین D و هم اسیدهای چرب مفید تأمین شوند.
- میوه و سبزیجات تازه حذف نشوند: پتاسیم، ویتامین C و ویتامین K موجود در آنها، کاهش اسیدیته بدن و حفظ توده استخوانی را پشتیبانی میکنند.
- پروتئین کافی اما نه افراطی مصرف شود: پروتئین قالب استخوان است، ولی مصرف بسیار زیاد آن بدون دریافت کلسیم کافی میتواند دفع کلسیم را افزایش دهد.
نمونه یک روز غذایی دوستدار استخوان
- صبحانه: نان سنگک با پنیر و گردو، همراه یک لیوان شیر یا چای با خرما و بادام.
- میانوعده: یک ظرف ماست یا یک مشت بادام و کشمش.
- ناهار: خوراک عدس یا خورش لوبیا با برنج و سالاد فصل با روغن زیتون، بههمراه ماست.
- میانوعده عصر: میوه تازه با کمی ارده یا کره بادامزمینی.
- شام: ماهی کبابی با سبزیجات بخارپز و نان سبوسدار، یا سوپ شیر و جو.
با چنین الگویی، بدن بهطور طبیعی حدود ۱۰۰۰ تا ۱۲۰۰ میلیگرم کلسیم، منیزیم و ویتامین D کافی (بهکمک آفتاب) دریافت میکند و نیازی به مکملهای گرانقیمت نخواهد بود.
ورزش و تحریک مکانیکی استخوان ها
قانون بنیادین بافت استخوان چنین است: «استفاده کن یا از دست بده». فضانوردانی که ماهها در بیوزنی به سر میبرند، ماهانه چند درصد توده استخوانی از دست میدهند؛ همین مثال نشان میدهد چرا بیتحرکی، حتی با بهترین تغذیه، استخوانها را ضعیف میکند.
ورزش های وزنه ای و مقاومتی؛ بهترین نسخه برای استخوان
ورزشهایی که بدن باید علیه جاذبه با آنها مبارزه کند، بیشترین تحریک را به سلولهای سازنده استخوان میدهند:
- پیادهروی تند و دویدن سبک: سادهترین و در دسترسترین ورزش وزنهای؛ سی تا چهل دقیقه، پنج روز در هفته.
- کوهپیمایی و بالا و پایین رفتن از پله: فشار مکانیکی متناوب بر ران و ستون فقرات، تأثیر ممتازی دارد.
- تمرینات با وزنه و کش مقاومتی: دو تا سه جلسه در هفته، مخصوصاً برای حفظ تراکم استخوان در بزرگسالان.
- رقص، تنیس و والیبال: حرکات پرشی و تغییر جهت، تحریک استخوانهای ران و لگن را چند برابر میکند.
- تایچی و یوگا: با بهبود تعادل، خطر زمین خوردن و شکستگی را در سالمندان بهطور چشمگیری کم میکنند.
نکته مهم این است که شنا و دوچرخهسواری، هرچند برای قلب عالیاند، ورزش وزنهای محسوب نمیشوند و بهتنهایی برای استخوان کافی نیستند. همچنین در افراد مبتلا به پوکی استخوان تشخیصدادهشده، حرکات خمشدن شدید به جلو و چرخشهای ناگهانی ستون فقرات باید با احتیاط و زیر نظر متخصص انجام شود تا خطر شکستگی مهره ایجاد نشود. کلید موفقیت، تداوم است: اثر مثبت ورزش روی تراکم استخوان، با قطع تمرینها ظرف چند ماه از بین میرود.
سلامت استخوان در کودکان و نوجوانان
بیشتر افراد پوکی استخوان را مشکلی مربوط به سالمندان میدانند، اما حقیقت این است که سرنوشت استخوانهای دوران سالمندی، در کودکی و نوجوانی رقم میخورد. بخش بزرگی از توده استخوانی نهایی بدن در دوران نوجوانی ساخته میشود و تا پایان دو دهه نخست عمر، ذخیره استخوانی به بیش از ۹۰ درصد مقدار نهایی میرسد. یعنی پنجره طلایی ساختن استخوان، سالهایی است که کودک ما پشت رایانه نشسته است!
هر واحد افزایشی در توده استخوانی اوج، خطر شکستگی در دوران بزرگسالی را بهطور معناداری کاهش میدهد. به همین دلیل سرمایهگذاری روی استخوانبندی کودکان و نوجوانان، سودآورترین اقدام پیشگیرانه در حوزه سلامت استخوان است. راهنمای روشهای تقویت استخوانبندی کودکان توصیههای عملی متعددی ارائه میدهد که مهمترین آنها عبارتاند از:
- تأمین کلسیم کافی برای سن: کودکان ۴ تا ۸ سال حدود ۱۰۰۰ میلیگرم و نوجوانان ۹ تا ۱۸ سال حدود ۱۳۰۰ میلیگرم کلسیم در روز نیاز دارند — گاهی بیش از یک بزرگسال!
- شیر و لبنیات در وعدههای روزانه مدرسه و خانه: اگر کودک شیر نمیخورد، ماست، دوغ کمنمک، پنیر و کشک جایگزینهای خوبی هستند.
- بازیهای پرش و دویدن در فضای باز: توپبازی، طنابزنی، بسکتبال و دوچرخه، هم استخوان میسازند و هم با کمک آفتاب، ویتامین D تأمین میکنند.
- محدود کردن نوشابه و کاهش نمک: فسفر زیاد نوشابه و سدیم بالا، دفع کلسیم از ادرار را افزایش میدهند.
- محدود کردن زمان نشستن و صفحهنمایش: زندگی بیتحرک، دشمن خاموش استخوان در حال رشد است.
- پرهیز از رژیمهای سختگیرانه در نوجوانان دختر: محدودیت شدید کالری، تخریبکننده جدی توده استخوانی است.
- والدین باید بدانند که رفتارهای غذایی و ورزشی در همین سالها تثبیت میشوند؛ کودکی که امروز به شیر و بازی در حیاط عادت میکند، بزرگسالی با اسکلت قویتر خواهد بود.
استخوان ها در میانسالی و سالمندی؛ توقف روند کاهش
در میانسالی و سالمندی، هدف از ساختن استخوان به حفظ آن تغییر میکند و اگر درست انجام شود، حتی بازیابی بخشی از استخوان از دسترفته نیز ممکن است.
برای زنان پس از یائسگی
افت استروژن، سرعت تحلیل استخوان را چند برابر میکند. توصیههای اصلی: دریافت ۱۲۰۰ میلیگرم کلسیم روزانه، بررسی سطح ویتامین D و مصرف مکمل در صورت کمبود، ورزش مقاومتی زیر نظر مربی، و انجام دنسیتومتری برای ارزیابی وضعیت اولیه استخوان. در زنان با خطر بالای شکستگی، پزشک ممکن است درمان دارویی (بیسفسفوناتها یا سایر داروهای نوین) را آغاز کند.
برای مردان بالای پنجاه سال
پوکی استخوان در مردان کمتر تشخیص داده میشود، اما نرخ مرگومیر پس از شکستگی گردن ران در آنها حتی بالاتر است. مردان بالای ۷۰ سال باید کلسیم و ویتامین D کافی دریافت کنند و ورزش وزنهای را جدی بگیرند.
برای سالمندان
در این سن، دشمن اصلی تنها تحلیل استخوان نیست، بلکه زمین خوردن است. سه اقدام حیاتی:
اصلاح خانه: نصب دستگیره در حمام و توالت، رفع فرشهای لیز و سیمهای روی زمین، نورپردازی کافی راهرو ها؛ تمرینات تعادلی ساده مثل ایستادن روی یک پا نزدیک دیوار یا شرکت در کلاس تایچی، خطر سقوط را بهطور چشمگیری کاهش میدهد.
بازبینی داروها: برخی داروهای فشار خون، آرامبخشها و خوابآورها سرگیجه و خوابآلودگی ایجاد میکنند؛ با پزشک درباره اصلاح دوز آنها صحبت کنید.
همچنین کماشتهایی، کمدندانی و مشکلات گوارشی در سالمندان، دریافت کلسیم و پروتئین را دشوار میکنند؛ شیر، ماست، کشک و سوپهای غنیشده، گزینههای نرم و قابلتحمل برای این سن هستند.
عادت های مخرب استخوان در زندگی
برخی عادتهای روزمره، سالانه بخشی از ذخیره استخوانی شما را میفرسایند، بیآنکه شما خبر داشته باشید.
- سیگار: نیکوتین جریان خون استخوان را کم میکند، سلولهای سازنده را مهار میکند و اثر استروژن را خنثی میسازد. سیگاریها زودتر و شدیدتر دچار پوکی استخوان میشوند و شکستگیهایشان دیرتر جوش میخورد.
- مصرف زیاد کافئین: بیش از سه فنجان قهوه در روز، دفع کلسیم از ادرار را افزایش میدهد؛ بهویژه اگر مصرف لبنیات هم کم باشد. چای نیز بهعلت تاننهایش جذب کلسیم را مختل میکند؛ چای را با فاصله یک ساعت از غذا بنوشید.
- نمک زیاد: سدیم اضافی، کلسیم را از بدن بیرون میبرد و غذاهای فرآوریشده و فستفودها بزرگترین منابع پنهان سدیماند.
- نوشابههای گازدار: ترکیبی از فسفر زیاد و جایگزینی بهجای شیر، دو جبهه علیه استخوان است.
- کمخوابی و استرس مزمن: ترشح بالای کورتیزول، روند تجزیه استخوان را تسریع میکند. خواب شبانه هفت تا هشتساعته، بخشی از نسخه سلامت استخوان است.
- رژیمهای کاهش وزن تند و نوسان وزن زیاد، ذخیره استخوانی را میسوزاند؛ هدف باید وزن سالم و پایدار باشد، نه لاغری به هر قیمتی.
از سوی دیگر، نشستنهای طولانی و پیوسته پشت میز کار، بیتحرکی محض برای استخوان است؛ هر یک ساعت یکبار چند دقیقه راه بروید و به پله متوسل شوید. مدیریت بیماریهای زمینهای مانند دیابت و پرکاری تیروئید نیز از دیگر ستونهای سبک زندگی دوستدار استخوان است.
تشخیص، غربالگری و درمان پوکی استخوان
چون پوکی استخوان علامت نمیدهد، تشخیص فقط با آزمون ممکن است. معیار طلایی، دنسیتومتری دو انرژی اشعه ایکس (DXA) است؛ آزمونی ساده، سریع، بدون درد و با دوز تشعشع بسیار کم که تراکم مواد معدنی ستون فقرات و گردن ران را اندازهگیری میکند. نتیجه بهصورت امتیاز T گزارش میشود:
بالاتر از ۱-: تراکم استخوان طبیعی
بین ۱- تا ۲/۵-: استئوپنی یا کاهش توده استخوانی (مرحله هشدار)
کمتر از ۲/۵-: پوکی استخوان
کمتر از ۲/۵- همراه با شکستگی: پوکی استخوان شدید
چه کسانی باید دنسیتومتری انجام دهند؟
تمام زنان ۶۵ سال به بالا و مردان ۷۰ سال به بالا؛ زنان پس از یائسگی و مردان ۵۰ تا ۷۰ ساله در صورت وجود عوامل خطر؛ بزرگسالانی که شکستگی جزئی پس از ۵۰ سالگی داشتهاند؛ مصرفکنندگان بلندمدت کورتیکواستروئید؛ و افراد با سابقه خانوادگی شکستگی گردن ران.
درمان چیست؟
درمان ترکیبی از تغذیه، ورزش و در صورت لزوم دارو است. مکملهای کلسیم و ویتامین D پایه درماناند. داروهای اصلی شامل بیسفسفوناتها (خط اول درمان) و داروهای نوینتر مانند دنوسوماب، تریپاراتاید و رالوکسیفن هستند که پزشک بر اساس شدت بیماری و خطر شکستگی انتخاب میکند. درمان دارویی بدون اصلاح تغذیه و تحرک، اثر کامل خود را از دست میدهد؛ درمان پوکی استخوان یک نسخه نیست، یک روش زندگی است. همچنین معاینه سالانه قد مهم است: کاهش یک تا دو سانتیمتری قد، نشانه احتمالی شکستگی خاموش مهرههاست و باید سریع بررسی شود.
نتیجهگیری
استخوانهای ما داستان انتخابهای ما هستند. ذخیرهای که در جوانی میسازیم، پشتوانه راه رفتن مستقل ما در هفتادسالگی است؛ و ذخیرهای که از میانسالی حفظ میکنیم، تعیین میکند که سالمندی ما در حیاط خانه بگذرد یا در تخت بیمارستان. خبر امیدوارکننده این است که ابزارهای پیشگیری از پوکی استخوان در دسترس و ارزاناند: دو لیوان شیر و ماست در روز، یک مشت مغز و دانه، دهها دقیقه آفتاب، سی دقیقه پیادهروی و ترک سیگار و نوشابه.
از همین امروز شروع کنید: وعدههای لبنیات را به برنامه روزانهتان برگردانید، سطح ویتامین D خود را بررسی کنید، پله را به جای آسانسور انتخاب کنید و اگر بالای پنجاه سال هستید یا عوامل خطر دارید، زمان دنسیتومتری را هماهنگ کنید. و اگر فرزندی در خانه دارید، به یاد داشته باشید که مهمترین سرمایهگذاری سلامت استخوان او، همین امروز انجام میشود، با یک لیوان شیر و یک بازی در حیاط. استخوان قوی، ساخته نمیشود مگر با انتخابهای قوی؛ انتخاب با شماست.
سوالات متداول
۱. علائم پوکی استخوان چیست؟
پوکی استخوان در مراحل اولیه تقریباً هیچ علامتی ندارد و به همین دلیل بیماری خاموش نامیده میشود. نشانههای احتمالی در مراحل پیشرفته شامل کوتاه شدن قد، قوز شدن تدریجی، دردهای مبهم کمر، و شکستگیهای ساده مانند شکستگی مچ پس از افتادنهای جزئی است. تنها راه تشخیص قطعی، انجام آزمون دنسیتومتری است.
۲. بهترین منابع غذایی کلسیم برای کسانی که شیر نمیخورند چیست؟
کسانی که شیر یا لاکتوز آن را تحمل نمیکنند، میتوانند از ماست و کشک (که لاکتوز کمتری دارند)، پنیر، کنجد و ارده، بادام، انجیر خشک، سبزیجات برگسبز تیره مانند کلم و اسفناج، حبوبات و ماهیهای کنسروی با استخوان مانند ساردین استفاده کنند. در صورت کمبود، مکمل کلسیم با نظر پزشک توصیه میشود.
۳. چه نوع ورزشی برای تراکم استخوان مفیدتر است؟
ورزشهای وزنهای و مقاومتی مفیدتریناند؛ یعنی ورزشهایی که بدن باید علیه جاذبه با آنها مبارزه کند: پیادهروی تند، کوهپیمایی، بالا رفتن از پله، تمرین با وزنه و کش، رقص و ورزشهای پرشی مانند والیبال. شنا و دوچرخهسواری برای قلب عالیاند اما بهتنهایی برای استخوان کافی نیستند. در افراد مبتلا به پوکی استخوان، تمرینات تعادلی مانند تایچی نیز خطر زمین خوردن را کاهش میدهند.
۴. چند دقیقه آفتابگیری برای تأمین ویتامین D کافی است؟
قرار گرفتن صورت و ساعدهای خالی از پوشش در معرض آفتاب، ده تا سی دقیقه، دو تا سه بار در هفته معمولاً کافی است؛ البته در افراد مسن، افراد با پوست تیره، یا در زمستان که پرتو سازنده ضعیفتر است، این مدت باید بیشتر شود یا از مکمل استفاده کرد. شیشه پنجره پرتو سازنده ویتامین D را عبور نمیدهد، بنابراین آفتابگیری پشت شیشه بیفایده است.
۵. آیا پوکی استخوان قابل درمان است یا فقط میتوان جلوی پیشرفت آن را گرفت؟
پوکی استخوان قابل مدیریت و در مواردی قابل بهبود نسبی است. با ترکیب دریافت کافی کلسیم و ویتامین D، ورزش مقاومتی، ترک سیگار و در موارد لازم داروهای مؤثر مانند بیسفسفوناتها، میتوان روند تحلیل را متوقف و حتی تراکم استخوان را اندکی افزایش داد. هدف اصلی اما پیشگیری از شکستگی است که با اصلاح روش زندگی و ایمنسازی خانه محقق میشود.